Kardeş Kıskançlığı

Çocuklar bir kardeşlerinin olmasını isterler, ancak kardeş doğumu ile de yoğun bir kıskançlık yaşamaya ve anne babaları zorlamaya başlarlar. Önceleri sürekli kardeş isteyen bir çocuğun bu isteği gerçekleştikten sonra neden kardeşini kıskandığı, hatta ona düşman gibi davrandığını anlamak zor olmalı. Oysa bu çocukların süreklilik göstermeyen, değişken olan isteklerini yansıtan, dolayısıyla onların doğasıyla ilgili bir özellikdir. Bu nedenle çocuk için diğer önemli kararlarda olduğu gibi kardeş isteğinin gerekliliğine de anne ve babanın karar vermesi gerekmektedir. Annenin beden ve ruh sağlığı, ailenin ekonomik gücü, doğacak çocuğun bakımına ilişkin sorumlulukların paylaşılması bu kararı belirleyecektir.

Kıskançlık insanoğlunun en doğal, en evrensel duygularından birisidir. Kıskançlık sevilen kişinin başkasıyla paylaşılmasına katlanamamak olduğuna göre, sevginin bulunduğu her yerde az da olsa kıskançlık vardır. Sevgililer arasında belirli bir ölçüyü aşmadığı sürece, sevgi gülünün dikeni sayılır. Ancak bu doğal duygu insanı kemiren bir tutku olmaya başlayınca, sevgiyi gözeten bir duygu olmaktan çıkar, sevgiyi yok eder. Çocuk için en değerli varlık anne olduğuna göre onu başkalarıyla paylaşmak kolay ve dayanılır bir duygu değildir. Sevgilisini başkasının kolunda gören bir erkekle, annesininin kucağında “yabancı” bir çocuk gören kardeşin duyguları pek farklı sayılmaz. Anne sevgisini yitirme korkusu, daha yeni bir kardeş geleceğini öğrendiği anda çocuğun içini sızlatmaya başlar.

Kardeş doğumu  çocuk için zorlayıcı bir yaşam olayıdır. Gebeliğin ve yenidoğan çocuğun annede oluşturduğu bedensel güçlükler ve yorgunluklar, çalışan annenin zamanının önemli bir bölümünü çocuk bakımına ayırması gibi nedenler eve gelen bu yabancı yüzündendir. Gelen çocuğun cinsiyetinin farklı olması, beceriksizliği, yoğun bir ilgi ve bakıma gereksinimi olması çocuk tarafından onun daha çok sevildiği şeklinde yorumlanmakta ve kıskançlık artmaktadır. Annenin yenidoğan bebekle birlikte oluşacak güçlüklerini hafifletebilmek için çocuğun kreşe verilmesi ya da odasının ayrılması gibi değişiklikler de bu duyguyu arttırmakta ve çocukta uyum sorunlarına neden olmaktadır.

Çocukla kardeşi arasındaki yaş farkı ne kadar azsa kıskançlık o denli büyük olmaktadır. Henüz anneye gereksinimin sürdüğü 3 yaşından küçük çocuklarda anne ilgisinin azalması nedeniyle yeni kardeşe tepkisi büyük olacaktır.

Çocuklar eve gelen yabancıya(!) farklı tutumlar sergileyebilir;
-sevgi gösterilerinde bulunabilir (annenin kendisinden tümüyle uzaklaşmaması için onun yanında yer alır)
-abartılı sevgi gösterileri (alttaki duyguları ele veren davranışlarla birliktedir; kardeşinin yanağını okşarken biraz fazla sıkar, ağlatacak ölçüde kucaklar, kaza ile yere düşürür)
-etkilenmemiş gibi davranma (bebekle ilgili görünmeyen huysuzluklar, hırçınlıklar, tutturmalar, isteği yapılmadığında ağlama, tepinme)

Kardeş kıskançlığı doğal bir duygudur, sevgi, kıskançlık hatta nefret ara ara yoğunlaşarak zaman içinde yoğunluğunu kaybeder. Kardeşini sevmek zorunda değildir. Olumsuz duygular anlayışla karşılanmalı ve bu duyguları belirtmesi yüreklendirilmelidir. Anne ve baba bebeği, çocuğun önünde gösterişli bir biçimde okşayıp sevmekten de kaçınmalıdır. Sıkıntılı olabilen bu süreç, anne-babanın anlayışı ve sabrı ile kolayca atlatılabilir.

ÖZETLE

 Kardeş kıskançlığı doğal bir duygu olup,  şiddeti ve dışa vurumu her çocuğa göre farklılıklar gösterebilir.

Kardeşini kıskanan çocuklar ne hisseder? 

 Kardeş kıskançlığı her çocukta ve aynı oranlarda görülmeyebilir. Çocuklar arasındaki yaş farkı ne kadar yakınsa, kıskançlık özellikle küçük yaş döneminde daha yoğun yaşanabilir. Çocuk, kendisinin daha az sevildiğini düşünür. Eğer çocuklar arasındaki yaş farkı 2.5 – 3 yaştan az ise bu duygu daha yoğun yaşanır. 
Kardeşini kıskanan çocuk ne yapar? 

Anneden uzaklaşabilir ya da daha önceden istemediği şeyleri talep etme gelişebilir.
İçine kapanabilir.
Uyku ve yemek yeme ile ilgili sorunlar başlayabilir ya da aşırı sinirli olabilir.
Alt ıslatma, parmak emme, bebeksi konuşma, ağlama görülebilir. 
Anne – baba ile  birlikte uyumak için hayali korku hikâyeleri uydurabilirler.
Anne – babaya ve çevrelerine sözlü ve fiziksel olarak sataşabilirler. 
Anneyi kontrol etmek ve sevgisini sık sık sorgulama eğilimi gelişebilir.
Okula gitmek ile ilgili sorun çıkarabilir.
Anne ve baba neler yapabilir? 

Anne ve babalar çocuklarına ne kadar eşit davranırlarsa çatışmanın o kadar az olacağını sanırlar. Oysa, çocukların yaş dönemlerine uygun iletişim kurmak gerekir. 
Birbirlerine zarar vermedikleri sürece tartışmalarına müdahale etmeyin.
Kıskançlık yaşayan çocukla diğer kardeşin olmadığı baş başa geçirilen saatler   planlayın.
Kardeşle ilgili günlük sorumluluklar verin ve yerine getirdiğinde sözlü olarak övün.
Eşyalarını ve oyuncaklarını onun izni olmadan bebeğe vermeyin.
Anne ve baba çocuklarla ilgili iş paylaşımı yapmalı. Anne, bebeği emzirirken baba da büyük çocuğun giysisini değiştirebilir.

Popülerlik: 3%

İlgili Diğer Başlıklar

• 6. Ay Bebek Gelişimi
• Bebeğinizin Yaz Güvenliği için 4 Önlem
• İştahsız Çocuklara Yaklaşım
• Bebeklerde diş gelişimi
• Bebeklerde ve Çocuklarda Nezle